Šipovo – Antika

Nalazišta: Na području opštine je obilježeno više od 100 arheoloških nalazišta. U SR BiH dva lokaliteta na području Šipova su bila obilježena kao II (druga) kategorija spomenika koji se nalaze pod zaštitom države (Registar Spomenika pod zaštitom države). Kao treći spomenik, spomenut je Soko Grad, ali je kategorizaciju tvrđave kao spomenika preduhitrio rat.


 

Opština Šipovo je puna toponima i naziva: Gradina, Crkvica, Gromile, Mramori, Krst … Da sve ovo nije slučajno potvrdio je i Republički zavod za zaštitu Kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, koji je sa ciljem institucionalne zaštite, detaljnijeg upoznavanja te sistematskog upisa u katalog, kontaktirao opštinske vlasti kako bi se uz njihovu pomoć i saradnju spriječilo uništenje i nestanak mnogih nalazišta značajnih ne samo za nas u Šipovu, vec i za Evropsko i šire kulturno nasljeđe Gradine, a ima ih preko 30, pripadaju kasno-bronzanom i ranijem željeznom dobu, dakle mogu se datirati u period 1500-1000 g. p.n.e. Naselje Volari je staro ilirsko naselje koje se zvalo Volorai, a zaseok Sarići je nosilo ime Saritte.

 

Od značajnijih nalaza spomenimo: S lijeve stranu puta Jajce – Šipovo na samom ulazu u grad, nalazi se gradina, ulice i trgovi iz rimskog perioda, što je otkriveno prilikom iskopavanja, istraživanjem jedne sonde. Osamdesetih godina lokalno stanovništvo je na ovom lokalitetu pronalazilo zlatno prstenje i nakit. Vrlo je interesantan i Hrid odnosno Sveto brdo kod izvora rijeke Janja, gdje je u stijeni uklesan natpis iz rimskog perioda. Postoji i Put soli koji je išao od Splita, Livna, preko šipova, gdje je nalazilo veliko odmaralište za karavane. Nedavno je pri radovima na izgradnji kolektora pronađena grobnica za koju još nije ustanovljeno otkada potiče. Pretpostavka je da se radi o grčkoj grobnici a pronađene kosti su pohranjene u radionici. Postoji i manastir Glogovac iz XVIII vijeka, a na ulazu u Glogovac se nalazi tvrđava iz ilirskog perioda, gdje se nalazi veliki broj ulomaka keramike, a oko 250 etno i kulturno-istorijskih eksponata je pohranjeno u radionici. Vrijedi istaći da se medju najljepše i najvrednije akvizicije , Zemaljskog muzeja u Sarajevu ubrajaju baš antički skulpturalni i arhitektonski fragmenti iz Šipova. Pimjeri za to su mauzolej iz Šipovo, zatim. reljef Jupitera i Minevre, te bizarna kompozicija lavljih glava, koja je iskopana 1933 te mnogi drugi. Prema ocjeni prof. Dimitrija Sergejevskog radi se o spomenicima koji se rijetko nalaze u BiH, a pojedini bi bili itekako zanimljivi sa stanovištva svjetske istorije umjetnosti. U prilog ovome su i tvrdnje naucnika da je Šipovo neotkriveno arheološko blago BiH. Sve ovo stvara potrebu za prostorom u kojoj bi se taj materijal sačuvao dok se ne osiguraju sredstva za otvaranje Zavičajnog muzeja ili formira ustanova koja bi o tome vodila računa. Opštinski budžet je 2004 iznosio 1,5 miliona KM ali ove godine nisu predviđena sredstva za zaštitu naslijeđa, mada je opština podržavala zaštitu naslijeđa na druge načine.

Preporučujemo

Delegacija Evropske unije u Bosni i Hercegovini
Министарство трговине и туризма
PlivaTourism

Archives

Turistička organizacija opštine Šipovo je po prvi put, u istoriji grada, zvanično osnovana 19.06.2007, od strane Skupštine opštine Šipovo. Njen osnovni zadatak je predstavljanje i unaprjeđivanje turističke ponude opštine. Sjedište organizacije je, u Ulici Gavrila Principa, br. 7a.
Kontakt telefon: +387 (0) 50 371 928.

© Sva prava zadržana 2017 JU TO Šipovo - Izrada prezentacije: Tica Rocks